
مدیرگروه بهبود تغذیه جامعه معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی نیشابور از تاثیر غذاها بر سیستم ایمنی گفت:
مهندس لیلا شورورزی در تکمیل صحبت های خود چنین گفت: در بازه های زمانی از سال که شاهد شیوع بیماری های ویروسی و تنفسی هستیم اغلب افراد به دنبال مکمل ها و راه های تقویت سیستم ایمنی هستند اما نباید از این نکته غافل شد که مادامی که فرد عوامل تضعیف کننده سیستم ایمنی را مصرف می نماید بهترین مکمل ها نیز نمیتوانند تاثیر بسزایی داشته باشند.
متخصص تغذیه معاونت بهداشت افزود: سیستم ایمنی بدن را بهترین راه مقابله با بیماری ها برشمرد و افزود: سیستم ایمنی بدن انسان نعمتی خدادادی است و سازوکاری بسیار دقیق و پیچیده دارد که میتواند انسان را از مصرف بسیاری از داروها بی نیاز کند و خط اول مقاومت در برابر بیماری های ویروسی و باکتریایی است. چنانچه از سیستم ایمنی بدنمان مراقبت کنیم ، مصرف عوامل تضعیف کننده را به حداقل برسانیم و عوامل تقویت کننده آن را به میزان کافی مصرف کنیم میتوانیم شاهد قدرت واقعی بدنمان باشیم.
مهندس شورورزی تصریح کرد: مصرف برخی مواد غذایی که 10 مورد از مهمترین آنها قند و شکر ، غذاهای شور، غذاهای سرشار از چربی امگا 6، غذاهای سرخ شده، گوشت های فرآوری شده و ذغالی شده، فست فود، غذاهایی که حاوی مواد افزودنی خاصی هستند، کربوهیدرات های بسیار تصفیه شده، غذاهای پرچرب، غذاها و نوشیدنی هایی که به طور مصنوعی شیرین شده اند می باشند به دلیل ایجاد رادیکال های آزاد و از بین بردن فلور باکتریایی طبیعی روده و همچنین دارا بودن چربی های اشباع و ایجاد التهاب در بدن سیستم ایمنی را تضعیف میکنند و فرد را بیشتر در معرض ابتلا به بیماری های ویروسی و باکتریایی قرار میدهند و کاهش مصرف این مواد غذایی نقش بسزایی در تقویت عملکرد سیستم ایمنی ایفا می کند.
شورورزی در پایان اشاره کرد: که غذایی که میخوریم بر تک تک جنبه های سلامت بدنمان اثرگذار است و انتخاب های غذایی اشتباه میتوانند موجب ابتلا به بیماری و حتی تشدید آن شوند در حالی که انتخاب های غذایی درست علاوه بر پیشگیری از ابتلا به بیماری میتوانند موجب تسریع بهبودی و کاهش هزینه های درمان گردند.
وی 10 ماده غذایی که ممکن است سیستم ایمنی بدن را ضعیف کند به شرح ذیل اعلام نمود:
1. قند و شکر
غذاهایی که قندهای افزوده بالایی دارند، تولید پروتئین های التهابی را افزایش می دهند. که بر عملکرد سیستم ایمنی تأثیر منفی می گذارد این امر به ویژه در افراد مبتلا به دیابت بسیار مهم است علاوه بر این، داشتن سطح قند خون بالا ممکن است پاسخ نوتروفیل ها و فاگوسیت ها، دو نوع سلول ایمنی را که به محافظت در برابر عفونت کمک می کنند، مهار کند علاوه بر این، رژیمهای غذایی حاوی قند افزوده بالا ممکن است حساسیت به بیماریهای خودایمنی خاص، از جمله آرتریت روماتوئید را در برخی از جمعیتها افزایش دهند محدود کردن مصرف غذاها و نوشیدنیهای حاوی قند افزوده بالا، از جمله بستنی، کیک، آب نبات و نوشیدنیهای شیرین، میتواند سلامت کلی شما را بهبود بخشد و عملکرد سالم سیستم ایمنی را تقویت کند.
2. غذاهای شور
غذاهای شور مانند چیپس و فست فود ممکن است پاسخ ایمنی بدن شما را مختل کنند، زیرا رژیم های غذایی با نمک زیاد ممکن است باعث التهاب بافتی و افزایش خطر بیماری های خود ایمنی شود. نمک همچنین ممکن است عملکرد طبیعی ایمنی را مهار کند، پاسخ ضد التهابی را سرکوب کند، باکتریهای روده را تغییر دهد، علاوه بر این، نشان داده شده است که خوردن بیش از حد نمک باعث بدتر شدن بیماریهای خودایمنی موجود مانند کولیت اولسراتیو، بیماری کرون، آرتریت روماتوئید و لوپوس میشود. بنابراین، کاهش مصرف غذاهای پر نمک میتواند به عملکرد سیستم ایمنی بدن شما کمک کند.
3. غذاهای سرشار از چربی امگا 6
بدن شما برای عملکرد به هر دو چربی امگا 6 و امگا 3 نیاز دارد. رژیم های غذایی غربی معمولاً دارای چربی های امگا 6 بالا و امگا 3 کم هستند. این عدم تعادل با افزایش خطر بیماری و احتمالاً اختلال در عملکرد سیستم ایمنی مرتبط است. به نظر میرسد رژیمهای غذایی سرشار از چربیهای امگا 6 بیان پروتئینهای پیشالتهابی را تقویت میکنند که ممکن است پاسخ ایمنی را تضعیف کنند، در حالی که رژیمهای غذایی سرشار از چربیهای امگا 3 تولید این پروتئینها را کاهش میدهند و عملکرد ایمنی را تقویت میکنند محققان توصیه میکنند که تعادل سالمی از چربیهای امگا 6 تا امگا 3 را حفظ کنید، که در حدود 1:1 تا 4:1 در نظر گرفته میشود بیشتر غذاهای حاوی امگا 3 - مانند سالمون، ماهی خال مخالی، ساردین، گردو، و دانه چیا - و کمتر غذاهای حاوی امگا 6 مانند روغن کنجد آفتابگردان، روغن ذرت و روغن سویا بخورید.
4. غذاهای سرخ شده
غذاهای سرخ شده حاوی مقدار زیادی مولکول به نام محصولات نهایی گلیکاسیون پیشرفته (AGEs) هستند. AEG ها زمانی تشکیل می شوند که قندها با پروتئین ها یا چربی ها در طول پخت و پز در دمای بالا، مانند هنگام سرخ کردن، واکنش نشان دهند. اگر سطوح آن در بدن شما خیلی زیاد شود، می توانند به التهاب و آسیب سلولی کمک کنند AGE ها سیستم ایمنی را به طرق مختلف تضعیف می کنند، از جمله با ترویج التهاب، کاهش مکانیسم های آنتی اکسیدانی بدن، القای اختلال عملکرد سلولی، و تأثیر منفی بر باکتری های روده و خطر ابتلا به بیماریهای مانند سندرم متابولیک، برخی سرطانها و بیماریهای قلبی را افزایش دهد کاهش مصرف غذاهای سرخ شده مانند سیب زمینی سرخ کرده، چیپس سیب زمینی، مرغ سرخ شده، استیک ماهی تابه ای، ماهی سرخ شده مصرف AGE را کاهش می دهد.
5. گوشت های فرآوری شده و ذغالی شده
گوشت های فرآوری شده نیز سرشار از چربی های اشباع شده هستند. برخی تحقیقات نشان می دهد که رژیم های غذایی با چربی های اشباع شده و چربی های اشباع نشده کم ممکن است به اختلال عملکرد سیستم ایمنی کمک کنند بعلاوه، رژیم های غذایی سرشار از چربی اشباع شده ممکن است به التهاب سیستمیک و آسیب رساندن به عملکرد سیستم ایمنی کمک کنند علاوه بر این، مصرف زیاد گوشت های فرآوری شده و گوشت ذغالی شده با بیماری های مختلف از جمله سرطان روده بزرگ مرتبط است.
6. فست فود
فست فود با بسیاری از پیامدهای منفی سلامتی مرتبط است. خوردن زیاد آن نیز ممکن است بر سیستم ایمنی بدن شما تأثیر بگذارد. رژیم های غذایی سرشار از فست فود و غذاهای بسیار فرآوری شده ممکن است باعث التهاب، افزایش نفوذپذیری روده و عدم تعادل باکتری در روده شوند که همه اینها می تواند بر سلامت ایمنی شما تأثیر منفی بگذارد فست فود همچنین می تواند حاوی مواد شیمیایی بیس (2-اتیل هگزیل) فتالات (DEHP) و دی ایسونونیل فتالات (DiNP) باشد که دو نوع فتالات هستند. فتالات ها می توانند به فست فودها نفوذ کنند، به عنوان مثال، از طریق بسته بندی یا دستکش های پلاستیکی که در حین تهیه غذا استفاده می شود شناخته شده است که فتالات ها سیستم غدد درون ریز یا تولید هورمون بدن شما را مختل می کنند. آنها همچنین ممکن است تولید پروتئین های التهابی را افزایش دهند که می تواند پاسخ ایمنی شما را به پاتوژن ها تضعیف کند و باعث اختلال در تنظیم ایمنی شود علاوه بر این، فتالات ها ممکن است تنوع باکتری های روده را کاهش دهند که می تواند بر سیستم ایمنی بدن شما تأثیر منفی بگذارد
7. غذاهایی که حاوی مواد افزودنی خاصی هستند
بسیاری از مواد غذایی، به ویژه غذاهای فوق فرآوری شده، حاوی مواد افزودنی برای بهبود ماندگاری، بافت و طعم هستند. برخی از این موارد ممکن است بر پاسخ ایمنی شما تأثیر منفی بگذارد. به عنوان مثال، برخی از امولسیفایرها که برای بهبود بافت و ماندگاری به غذاهای فرآوری شده اضافه میشوند، میتوانند باکتریهای روده را تغییر دهند، به پوشش روده شما آسیب برسانند و باعث التهاب شوند که همگی میتوانند باعث اختلال در عملکرد سیستم ایمنی شوند شربت ذرت، نمک، شیرین کننده های مصنوعی و افزودنی طبیعی مواد غذایی سیترات نیز ممکن است بر سیستم ایمنی شما تأثیر منفی بگذارد
8. کربوهیدرات های بسیار تصفیه شده
خوردن کربوهیدرات های بسیار تصفیه شده مانند نان سفید و محصولات شیرین شیرین به دفعات ممکن است به سیستم ایمنی بدن شما آسیب برساند. اینها انواع غذاهای با گلیسمی بالا هستند که باعث افزایش سطح قند خون و انسولین می شوند و به طور بالقوه منجر به افزایش تولید رادیکال های آزاد و پروتئین های التهابی مانند CRP می شوند به علاوه، یک رژیم غذایی غنی از کربوهیدرات های تصفیه شده ممکن است باکتری های روده را تغییر دهد که می تواند بر سیستم ایمنی بدن شما تأثیر منفی بگذارد
9. غذاهای پرچرب
رژیم غذایی سرشار از چربی های اشباع شده و چربی های اشباع نشده کم با اختلال عملکرد سیستم ایمنی مرتبط است. مصرف زیاد چربی های اشباع شده می تواند مسیرهای سیگنالینگ خاصی را فعال کند که التهاب را تحریک می کند، بنابراین عملکرد سیستم ایمنی را مهار می کند. رژیمهای غذایی پرچرب نیز ممکن است با سرکوب سیستم ایمنی و عملکرد گلبولهای سفید، مستعد ابتلا به عفونت را افزایش دهند
10. غذاها و نوشیدنی هایی که به طور مصنوعی شیرین شده اند
برخی از شیرینکنندههای مصنوعی با تغییر ترکیب باکتریهای روده، افزایش التهاب در روده و کاهش پاسخ ایمنی مرتبط هستند شواهد فزاینده نشان می دهد که شیرین کننده های مصنوعی، از جمله سوکرالوز و ساخارین، ممکن است باعث عدم تعادل باکتری های روده شوند. برخی از محققان فرض می کنند که استفاده بیش از حد از شیرین کننده های مصنوعی ممکن است برای سلامت سیستم ایمنی بدن مضر باشد.
تغذیه سالم:
برای تقویت سیستم ایمنی، بهتر است از غذاهای غنی از آنتیاکسیدانها، ویتامینها و مواد معدنی استفاده کنیم. میوهها، سبزیجات، مغزها و غلات کامل میتوانند به بهبود عملکرد سیستم ایمنی کمک کنند.
نتیجهگیری:
با انتخاب غذاهای سالم و کاهش مصرف غذاهای مضر، میتوانیم به تقویت سیستم ایمنی خود کمک کنیم و از بیماریها دور بمانیم. به یاد داشته باشید که تغذیه مناسب، کلید سلامتی است!

