بیماری های غیرواگیر مانند بیماری های قلبی عروقی، دیابت و سرطان ها می تواند با بیماری های دهان، لثه و دندان ها در ارتباط باشد. در واقع دهان می تواند دریچه سلامت یا بیماری برای هر فرد باشد. به عنوان مثال، عفونتهای حفره دهان و دندان با ایجاد التهاب در لثه و ورود عفونت به خون می تواند منجر به درگیری قلب و ایجاد بیماری اندوکاردیت عفونی گردد. در این بیماری میکروب ها بر روی لایه داخلی قلب، دریچه های قلب و وسایل داخل قلبی تکثیر می یابد. این بیماری می تواند خطرناک بوده و حتی منجر به مرگ گردد.
همچنین بیماری های دهان و دندان در افراد مبتلا به دیابت با قند خون کنترل نشده شایع ترمی باشد. قند خون بالا منجر به افزایش قند خون ترشح شده در بزاق می گردد. این امر با افزایش احتمال تشکیل پلاک های میکروبی، احتمال پوسیدگی دندان را افزایش می دهد و همچنین با ایجاد محیط مناسب برای رشد قارچ ها احتمال بیماری برفک دهان را نیز افزایش می دهد. همچنین بیماری دیابت با نقص عملکرد غدد بزاقی، کاهش ترشح بزاق و ایجاد خشکی دهان می تواند پاک سازی دهان و دندان توسط بزاق را مختل کرده و منجر به پوسیدگی بیشتر دندان ها شود.علاوه بر این سلامت ضعیف دهان و دندان میتواند خطر سرطان دهان را افزایش دهد.
عدم رعایت بهداشت دهان و دندان، ممکن است با انواع دیگری از سرطان مانند سرطان لوزالمعده و روده نیز مرتبط باشد. افزون بر این، بیش از یک سوم بیماران مبتلا به سرطان با شرایطی مواجه میشوند که دهان را تحت تاثیر قرار میدهند، از جمله زخمهای دهانی، خشکی دهان، عفونتها، فک درد و حساسیت لثه.
با توجه به موارد پیشگفت، رعایت بهداشت دهان و دندان، علاوه بر اینکه مانع پوسیدگی دندانها و بیماریهای لثه می گردد، می تواند از ابتلا به بیماریهای دیگر نیز پیشگیری کند.
جهت سلامت دهان و دندان و پیشگیری از سایر بیماری ها موارد زیر توصیه می شود:
۱- بعد از هر وعده غذایی و مصرف مواد غذایی شیرین به روش صحیح مسواک بزنید.
۲- هر بارحداقل به مدت 3 دقیقه مسواک بزنید
۳- حداقل یکبار در شبانه روز فضای بین دندان ها را با نخ دندان تمیز کنید.
۴- مواد غذایی سخت و جامد را با دندان نشکنید.
۵- جهت بررسی سلامت دندان ها در فواصل منظم به بهورز یا مراقب سلامت خود مراجعه نمائید.
۶- هر شش ماه یکبار جهت بررسی دندان ها به دندانپزشک مراجعه کنید.
۷- از مصرف الکل،دخانیات و مواد مخدر پرهیز کنید.
۸- در صورتی که به بیماری دیگر مانند دیابت مبتلا هستید با مصرف منظم دارو و رعایت نکات لازم، احتمال آسیب به دهان و دندانها را کاهش دهید.
پویش ملی سلامت دهان و دندان – 17 تا 19 اردیبهشت 1403
دکتر زهرا دستجردی
مدیرگروه پیشگیری و کنترل بیماریهای غیرواگیر معاونت بهداشت