سرپرست گروه جوانی جمعیت، سلامت خانواده و مدارس معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی نیشابور از تاثیر ترشح بزاق بر سلامت سالمندان در راستای پویش دهان و دندان خبر داد.

دکتر مریم مردانی سرپرست گروه جوانی جمعیت، سلامت خانواده و مدارس عنوان کرد: تقریبا همه ما بسیاری از اعمال روزانه خود مانند صحبت کردن، خوردن، آشامیدن و ... را بدون توجه به وجود بزاق یا آب دهان انجام می دهیم. وجود بزاق برای آمادگی غذا جهت بلعیدن و گوارش آن بسیار ضروری است. عوامل مختلفی بر روی شاخص جریان بزاقی و اجزای آن تأثیر می گذارند. میزان آب خوردن هر فرد، وضعیت بدن، نور، سیگارکشیدن، بیماریهای زمینه ای، تغذیه، سن، جنس، داروها ، وزن بدن و تمرینات بدنی از جمله این عوامل هستند.

دکتر مردانی افزود: در یک فرد سالم، روزانه 1 تا 1/5 لیتر بزاق تولید می شود. اگر جریان ترشح بزاق در حالت استراحت به زیر 1/0 میلی لیتر در دقیقه کاهش یابد و یا اگر مقدار جریان بزاق تحریکی در اثر جویدن آدامس، به کمتر از 7/0میلی لیتر در دقیقه کاهش یابد، فرد مبتلا به خشکی دهان واقعی شده است که همزمان قدرت اسیدی بزاق نیز کاهش می یابد. از طرفی درک مزه های شیرین و ترش وابسته به قدرت اسیدی بزاق است، درک مزه شیرینی در افراد مسن کمتر احساس می شود.

سمیه برجی کارشناس واحد سلامت سالمندان معاونت بهداشت افزود: همزمان با افزایش سن افراد و رسیدن به سنین 60 تا 65 سالگی از تعداد سلولهای ترشح کننده بزاق در غدد بزاقی کاسته می شود و این غدد حاوی مقدار زیادی بافت چربی می شوند که یکی از علل شیوع خشکی دهان در سنین بالاست، ولی تنها دلیل آن نیست. در سالمندان، یائسگی و تغییرات هورمونی، عوارض داروها، ابتلا به اختلالات روانی و عصبی، دیابت، پوسیدگی دندان، محیط های گرم و خشک نیز از دیگر علت های آن به شمار می رود.

در پایان برجی در راستای پویش دهان و دندان با مخاطب قرار دادن سالمندان به ذکر نکاتی در این خصوص پرداخت:

کاهش ترشح بزاق به دنبال کاهش حس بویایی و چشایی طبیعی است و در نتیجه تغییر طعم غذاها رخ می دهد.
استفاده از توانبخشی بویایی با ادویه های تند می تواند به فعال نگه داشتن حس بویایی و فراهم کردن تحریکات کافی برای ترشح بزاق کمک کند.
به علت کاهش محتوای پروتئینی بزاق باید بیشتر مراقب دندان ها باشید و به زخم ها و خراشیدگی های داخل دهان، خیلی اهمیت دهید.
از خوردن غذاهای بسیار داغ یا بسیار سرد و یا غذاهای زبر و خشن خودداری نمایید تا حفره دهان آسیب نبیند.
برای جلوگیری از خشکی دهان می توانید از مصرف بیشتر مایعات جهت مرطوب نگه داشتن آن استفاده کنید. اگر نگران تکرر ادرار هستید، فقط مایع را در دهان بگردانید و سپس آن را خارج کنید.
اگر به تازگی متوجه شده اید که غذاها طعم قدیم را ندارند، نگران نشوید. برای این که بهتر متوجه طعم غذاها شوید، از خوردن غذاهای خشک اجتناب کنید و به همراه غذاها از آب استفاده نمایید.
با توجه به اینکه سالمندان باید رژیم غذایی مناسب داشته باشند و کمتر از نمک و شکر استفاده کنند، سعی کنید با ترشیجات و سایر طعم دهنده ها، طعم غذاها را مطلوب کنید.
تا می توانید از غذاهای فیبردار استفاده نمایید تا میزان آب بدن کم نشود.