عوارض شب کاری می تواند زندگی شخصی، شغلی و اجتماعی افراد را تحت تأثیر قرار دهد و سلامتی آنان را به خطر اندازد. با این وجود، رعایت نکات مراقبتی می تواند این عوارض را به حداقل ممکن برساند.
مدیرگروه آموزش و ارتقای سلامت معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی نیشابور گفت: شب کاری با وجود عوارض و مشکلاتی که در بردارد برای بعضی از ادارات، سازمان ها و نهاد های یک جامعه اجتناب ناپذیر است.
دکتر محمد آذینی بیان کرد: عزیزان ما در اورژانس، بیمارستان ها و مراکز بهداشتی و درمانی. آتش نشانی، مراکز نظانی، انتظامی و امنیتی، و بعضی از کارخانجات و ادارات دیگر (اتفاقات آب، برق، گاز) و ... از این دسته هستند و باید برای پیشگیری از عوارض شب کاری در کارکنان، برنامه ریزی نمود.
وی افزود: از یک طرف هورمونهای خواب و بیداری در بدن یک نظم دائمی برای هوشیاری و بیهوشی را دنبال می کنند و از طرف دیگر خواب شبانه شرایطی فراهم میآورد تا سلول ها، بافتها و اندام حیاتی نظیر ریه، کبد و دستگاه گوارش به دفع مواد زائد بپردازد و به شرایط عادی بازگردد. جا به جایی ساعات خواب شبانه این نظم و شرایط را مختل می کند.
مدیرگروه آموزش و ارتقای سلامت معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی نیشابورخاطر نشان کرد: خطر ابتلاء به بیماریهای قلبی و عروقی در کسانی که شب کاری دارند تا ۴۰ درصد بیشتر است. بخشی از حوادث کاری در ساعات شب اتفاق میافتد. شب کاری قدرت تمرکز و دقت کاری را پایین میآورد و خواب آلودگی هنگام پرداختن به اغلب مشاغل، عامل اصلی بروز سوانح است.
کارشناس آموزش و ارتقای سلامت ادامه داد: شب کاران باید برنامه زندگی خود را بر اساس کارشان مناسب سازی کنند تا عوارض ذکر شده به کمترین حد خود برسد.
معصومه شمس گفت: برای کاهش عوارض فوق، افرادی که شب کاری دارند باید حتی الامکان از پرداختن به کارهای سخت طی روز اجتناب کنند و بدنشان را در حالت آرامش نگه دارند.
وی خاطرنشان کرد: این افراد باید ساعات مشخصی از روز را به خواب اختصاص دهند و به مدت خواب خود توجه نمایند تا بدن فرصت کافی برای بازسازی سلولها و اندام ها داشته باشد. بهتر است شب کاران پیش از شروع یک شیفت کاری جدید، چرت کوتاهی داشته باشند.
کارشناس آموزش و ارتقای سلامت ادامه داد: اصلاح رژیم تغذیه برای شب کاران ضروری است و در صورت رعایت برخی اصول میتوان آثار شب کاری بر جسم و روان را کاهش داد. برخی از این نکات عبارتند از : هنگام شب باید معده سبک باشد، بهترین خوراک شب بیداران میوه، سبزیجات تازه و لبنیات است، نوشیدن آبمیوه های تازه نیز برای شب کاران مفید است، نوشیدن شیر برای شب کاران در هر ساعتی از شبانه روز بسیار توصیه شده است.
وی در پایان اعلام کرد: برخورداری از مراقبتهای پزشکی و روان شناسی که باید توسط کارفرمایان مهیا شود، نقش بسیار مهمی در کاهش عوارض شب کاری دارد و مسئولان ادارات، سازمان ها و نهاد هایی که شب کاری کارکنان آنان اجتناب ناپذیر است باید برای این مورد مهم برنامه ریزی نمایند.
