ریتالین یک متیل فنیدیت و محرک دستگاه عصبی است اثرات فارماکولوژیک آن تا حدی شبیه آمفتامین ها می باشد و به صورت قرص و کپسول در کودکان و در بعضی از آسیب های مغزی استفاده می شود. این ماده مؤثرترین و رایج ترین دارو در درمان بیش فعالی به شمار می رود و سالهاست که برای کودکان مبتلا تجویز می شود با این حال پتانسیل سوء مصرف آن بالا است و در بعضی اقشار مانند دانشجویان و دانش آموزان به منظور افزایش تمرکز و مطالعه راحت تر با هدف موفقیت در امتحانات مورد استفاده قرار می گیرد.

به نظر می رسدکسانی که از ریتالین استفاده می کنند، به افزایش دز آن تمایل نشان می دهند. قرص ریتالین خواصی شبیه آمفتامین (مانند قرص های اکستازی) دارد و متأسفانه در سال های اخیر مصرف خودسرانه این دارو در کشور ما رو به افزایش است. گزارش های متعددی وجود دارد که برخی از دانشجویان بدون آگاهی از اثرات زیانبار آن، در شب های امتحان از این قرص استفاده می کنند تا بتوانند چندین ساعت متوالی بیدار بمانند و به شکل غیر معمولی تمرکز خود را در مدت طولانی حفظ کنند.

در مطالعات بعمل آمده سوء مصرف ریتالین عوارض ناپایدار و یا حتی پایداری را در مغز ایجاد می کنند و منجر به نشانه های اسکیزوفرنی و حالتی شبیه مانیک، سایکوز و افسردگی (به خصوص در قطع مصرف) می شود.

مصرف دز بالای آن باعث اختلال در بینایی، رفتارهای غیر هدفمند و تهاجمی و در مواردی نیز توهم شنوایی، بینایی، تشنج و اجتماع گریزی بروز می کند.

در کل عوارض سایکوتیک وقتی بروز می کند که سوء مصرف به صورت مزمن باشد  اما در برخی موارد در صورت مصرف حاد نیز علایم گفته شده بروز می کند.

علایم روانی وابستگی به دارو و عصبانیت خیلی شدید و با احتمال رفتارهای تهاجمی می تواند در سوء مصرف آن  رخ دهد.

موارد قتل و خشونت مشابه مسمومیت با آمفتامین نیز مشاهده شده است گاهی عوارض می تواند موردی و حتی با دز پایین هم وجود داشته باشد.

با توجه به اینکه ریتالین بهترین دارو برای کودکان مبتلا به بیش فعالی می باشد و در برخی از آسیب های شدید مغزی هم داروی مناسبی محسوب می شود از این رو استفاده از آن گریز ناپذیر است به همین دلیل برای جلوگیری از سوء مصرف آن لازم است آیین نامه های قوی  و مبنی بر استفاده از متیل فندیت (ریتالین) در یک دوره درمانی مشخص وجود داشته باشد و فروش آن تحت نظارت مستقیم صورت گیرد. باید به دانشجویان و دانش آموزان به عنوان بیشترین قشر در معرض خطر سوء مصرف ریتالین، اطلاعات کاملی در مورد عوارض مصرف آن داده شود.

تهیه و تنظیم :

دکتر زهره فروزش کارشناس برنامه سلامت روان گروه سلامت روان، اجتماعی و اعتیاد معاونت بهداشت دانشکده علوم پزشکی نیشابور

منبع :

1) Journal:   JOURNAL OF ISFAHAN MEDICAL SCHOOL (I.U.M.S)   4TH WEEK APRIL 2017 , Volume 35 , Number 420; Page(s) 170 To 176.

Paper: RITALIN ABUSE AND ITS COMPLICATIONS (REVIEW ARTICLE)

 2)Prevalence of Nonmedical Use of Methylphenidate (Ritalin) in Residents

1- Iran University of Medical Sciences
2- Mental Health Research Center , Tehran Institute of Psychiatry- Faculty of Behavioral Sciences and Mental Health, Iran University of Medical Sciences , این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید