مدیر گروه بهبود تغذیه جامعه معاونت بهداشت از اثرات مخرب مصرف نمک دریا و سنگ نمک بر سلامت انسان و ارتباط مستقیم آن با افزایش روز افزون انواع سرطان ها از جمله سرطان کبد، مثانه و معده خبر داد.
مهندس لیلا شورورزی گفت: در روز هایی که نمکهایی با فرمها و نامهای مختلف مثل سنگ نمک، نمک صورتی و آبی و یا نمک دریا از جمله آن است که با اهداف تجاری به فروش میرسد و استفاده از آن توسط عطاری ها بسیار مورد تشویق قرار می گیرد بهتر است در رابطه با عوارض جبران ناپذیر آن ها آگاه باشیم. باید بدانیم هر نوع نمکی که در طبیعت وجود دارد، در شرایط عادی با ناخالصی همراه است و بسته به اینکه نمک از چه منطقهای برداشت میشود، ناخالصیها و طبیعتا رنگ آن هم متفاوت است.
هانیه شیرازیان کارشناس تغذیه معاونت بهداشت تصریح کرد: نمک دریا بیشتر از کلرید سدیم تشکیل شده است و حاوی برخی مواد معدنی از جمله پتاسیم، آهن و کلسیم است. این یکی از دلایلی است که اغلب از نظر تغذیه ای برتر از نمک خوراکی در نظر گرفته می شود، اما مواد مغذی موجود در نمک دریا فقط در مقادیر اندکی وجود دارد و شما باید مقادیر بسیار زیادی از آن را بخورید تا حتی به مقدار پتاسیم، آهن، کلسیم یا منیزیمی که می توانید به راحتی از غذاهای کامل دریافت کنید، نزدیک شوید.
نمکهای صورتی، نمک دریا و یا سنگ نمک سرشار از ناخالصی است. سرب، کادمیوم، جیوه و آرسنیک مهمترین فلزات سنگینی هستند که در نمک های دریا و سنگ نمک یافت شدند و آلودگی مواد غذایی با این فلزات می تواند مسمومیت حاد و طولانی مدت ایجاد کند. این عناصر دارای خاصیت تجمع تدریجی در اندام های بدن بوده و مسمومیت و عوارض بهداشتی مختلفی برای بدن ایجاد می کند. از طرفی وقتی این املاح زیاد دریافت شوند روی جذب سایر ریز مغذیها مانند آهن اثر گذاشته و باعث کاهش جذب آن می شوند.
این عوارض به تفکیک عنصر ها شامل:
1. سرب:
ذرات ریز سرب به علت سنگینی وزن شان کمتر از راه ریه وارد بدن می شود و املاح آن بیشتر در ترشحات معده و روده ای حل می شود و به شکل ترکیبی با سدیم و کلر در می آید و سم خطرناکی را تولید می کندکه مقدار ناچیز آن ممکن است باعث مرگ شود.
2. جیوه:
مهم ترین عضوی که مورد تهاجم سموم جیوه قرار میگیرد ، کلیه ها هستند. این سم باعث مسمومیت های حاد کلیوی می شود.
3. آرسنیک و کادمیوم:
قسمت عمده ی این مواد در کبد رسوب می کنند.
این نمکها خطر ابتلا به انواع سرطانها از جمله سرطان کبد و مثانه و معده را افزیش میدهند.
انسان ها به طور مداوم از طریق غذاها به طور عمدی و غیرعمدی در معرض میکروپلاستیک ها یا همان مواد پلاستیکی بسیار ریز قرار میگیرند. یکی از مواد غذایی که دارای این ذرات است نمک های دریا یا سنگ نمک ها هستند. زمانی که بدن به طور مداوم در معرض این مواد قرار میگیرد مستعد تغییرات ژنی و سرطانی شدن سلول ها میشود.
در تصفیه نمک، مواد زاید مثل گچ، آهک و فلزات سنگین شامل سرب، آرسنیک که برای سلامتی مضر هستند و عامل سرطان زا شناخته شده اند را جدا می کنند در صورتی که در نمک دریا این مواد مضر همچنان وجود دارد.
در نتیجه با توجه به برنامه ی کشوری کاهش اختلالات ناشی از کمبود ید، باید استفاده از نمک تصفیه شده ی ید دار مورد توجه قرار بگیرد.
منبع:
Drake, S.L. and Drake, M.A., 2011. Comparison of salty taste and time intensity of sea salts from around the world. Journal of sensory studies, 26(1), pp.25-34.
Kumar, R., Manna, C., Padha, S., Verma, A., Sharma, P., Dhar, A., Ghosh, A. and Bhattacharya, P., 2022. Micro (nano) plastics pollution and human health: How plastics can induce carcinogenesis to humans?. Chemosphere, 298, p.134267.
Cheraghali, A.M., Kobarfard, F. and Faeizy, N., 2010. Heavy metals contamination of table salt consumed in Iran. Iranian journal of pharmaceutical research: IJPR, 9(2), p.129.